Przymiotniki (Adjectives) – jak ubarwić swoje angielskie zdania
Przymiotniki to słowa, które nadają naszemu językowi kolorów, smaków i kształtów. Odpowiadają na pytania: jaki? jaka? jakie? (np. dobry, wysoki, interesujący). Choć w angielskim są one dość proste w obsłudze (ponieważ nie odmieniają się przez przypadki ani rodzaje!), kryją w sobie kilka ciekawych pułapek.
Część 1: Dla początkujących (Fundamenty)
Zacznijmy od najlepszej wiadomości: angielskie przymiotniki są „niezmienne”. Niezależnie od tego, czy mówimy o jednym małym chłopcu, czy o trzech małych dziewczynkach, słowo „mały” (small) zawsze wygląda tak samo.
1. Gdzie stawiamy przymiotnik w zdaniu?
Mamy dwie główne możliwości:
- Przed rzeczownikiem: dokładnie tak jak w języku polskim.
- It is a beautiful house. (To jest piękny dom).
- She has blue eyes. (Ona ma niebieskie oczy).
- Po czasowniku to be (być) i czasownikach zmysłów (np. look, feel, smell):
- This house is beautiful. (Ten dom jest piękny).
- You look tired. (Wyglądasz na zmęczonego).
2. Stopniowanie przymiotników (Comparison of adjectives)
Gdy chcemy coś porównać, musimy przymiotnik „stopniować” (np. duży -> większy -> największy). Zależy to od długości słowa:
| Typ przymiotnika | Stopień równy | Stopień wyższy (porównanie) | Stopień najwyższy („naj”) |
|---|---|---|---|
| Krótkie (1-2 sylaby) Dodajemy -er oraz -est |
tall (wysoki) | taller (wyższy) | the tallest (najwyższy) |
| Długie (3+ sylab) Używamy more oraz the most |
expensive (drogi) | more expensive (droższy) | the most expensive (najdroższy) |
| Nieregularne Trzeba nauczyć się na pamięć |
good (dobry) / bad (zły) | better (lepszy) / worse (gorszy) | the best (najlepszy) / the worst (najgorszy) |
Część 2: Dla zaawansowanych (Niuanse i konteksty)
Na poziomie zaawansowanym przymiotniki wymagają nieco więcej precyzji, zwłaszcza gdy zaczynamy układać je w dłuższe ciągi lub bawić się ich końcówkami.
1. Końcówki -ed oraz -ing (Złap różnicę!)
Wiele przymiotników występuje w dwóch wersjach. Choć wyglądają podobnie, oznaczają zupełnie co innego. To jeden z najczęstszych błędów!
- Końcówka -ed (uczucia): Opisuje, jak ktoś się czuje (zazwyczaj odnosi się do ludzi).
- Końcówka -ing (przyczyny): Opisuje, jaka jest rzecz, osoba lub sytuacja, która wywołuje to uczucie.
Porównaj:
- I am bored. (Jestem znudzony. -> Tak się wewnątrz czuję).
- This movie is boring. (Ten film jest nudny. -> Film emanuje nudą, jest jej przyczyną).
- She is an interesting person. (Ona jest interesującą osobą. -> Wzbudza zainteresowanie innych).
- She is interested in history. (Ona interesuje się historią. -> Takie jest jej wewnętrzne odczucie).
2. Kolejność przymiotników przed rzeczownikiem (Adjective Order)
Co się stanie, gdy chcemy opisać stół, mówiąc, że jest: drewniany, stary, piękny, duży, okrągły i brązowy? W języku polskim kolejność jest dość dowolna. W angielskim istnieje żelazna zasada! Native speakerzy stosują ją instynktownie.
Zasada ta często jest skracana do akronimu DOSASCOMP (choć „D” oznacza Determiner, czyli przedimek, np. a/an/the):
- Opinion (Opinia) – np. beautiful, ugly, nice
- Size (Rozmiar) – np. big, small, tall
- Age (Wiek) – np. old, new, young
- Shape (Kształt) – np. round, square
- Color (Kolor) – np. red, black, blue
- Origin (Pochodzenie) – np. Polish, Italian, lunar
- Material (Materiał) – np. wooden, metal, plastic
- Purpose (Przeznaczenie) – np. sleeping (bag), riding (boots)
Ekstremalny przykład (raczej nie spotkasz takiego w naturze, ale obrazuje zasadę):
I bought a beautiful (opinia) big (rozmiar) old (wiek) round (kształt) brown (kolor) Italian (pochodzenie) wooden (materiał) dining (przeznaczenie) table.
3. Przymiotniki zamieniające się w rzeczowniki
Gdy chcemy opisać całą grupę społeczną, która charakteryzuje się daną cechą, możemy użyć przedimka the w połączeniu z przymiotnikiem. Takie słowo zachowuje się wtedy jak rzeczownik w liczbie mnogiej.
- The rich should pay higher taxes. (Bogaci [ludzie] powinni płacić wyższe podatki).
- We need to help the homeless. (Musimy pomóc bezdomnym).
- This home is for the elderly. (Ten dom jest dla starszych osób).